NAS (Network Attached Storage) thường được doanh nghiệp sử dụng để lưu trữ file dùng chung, dữ liệu kế toán, tài liệu dự án, bản backup, hình ảnh, video camera hoặc dữ liệu từ nhiều phòng ban.
Sau một thời gian sử dụng, một tình trạng rất phổ biến xuất hiện:
NAS báo gần hết hoặc hết dung lượng.
Lúc này doanh nghiệp thường đứng trước ba lựa chọn:
- Xóa bớt dữ liệu.
- Thay ổ cứng dung lượng lớn hơn.
- Mở rộng hoặc nâng cấp hệ thống NAS.
Vậy phương án nào phù hợp?
Câu trả lời phụ thuộc vào loại dữ liệu đang chiếm dung lượng, cấu hình RAID, khả năng mở rộng của NAS và tốc độ tăng dữ liệu của doanh nghiệp.
NAS đầy dung lượng có ảnh hưởng gì?
Không nên đợi đến khi NAS đạt 100% dung lượng mới xử lý.
Khi không gian lưu trữ còn quá ít, doanh nghiệp có thể gặp:
- Không thể lưu thêm file.
- Backup tự động thất bại.
- Người dùng không thể upload hoặc đồng bộ dữ liệu.
- Snapshot không thể tiếp tục tạo.
- Camera hoặc phần mềm ghi dữ liệu bị gián đoạn.
- Các ứng dụng sử dụng NAS hoạt động không ổn định.
- Quản trị viên không còn đủ không gian để thực hiện một số tác vụ bảo trì.
Vì vậy, dung lượng NAS cần được theo dõi giống như CPU, RAM hay tình trạng ổ cứng.
Trước khi nâng cấp: cần biết dữ liệu nào đang chiếm dung lượng
Đây là bước quan trọng nhất.
Không nên thấy NAS đầy rồi lập tức mua thêm ổ cứng.
Trước tiên cần kiểm tra:
- Shared Folder nào đang chiếm nhiều dung lượng?
- Dữ liệu có thực sự cần lưu lâu dài không?
- Có file trùng lặp không?
- Có bản backup cũ không còn cần thiết không?
- Snapshot có đang giữ quá nhiều phiên bản không?
- Recycle Bin có đang chiếm dung lượng lớn không?
- Camera có đang lưu quá nhiều ngày không?
- Máy tính người dùng có đang backup toàn bộ dữ liệu không cần thiết lên NAS?
- Có file ISO, video hoặc dữ liệu tạm dung lượng lớn không?
Nhiều trường hợp NAS báo gần đầy nhưng nguyên nhân không phải dữ liệu doanh nghiệp tăng quá nhanh mà do chính sách lưu trữ chưa được quản lý tốt.
Phương án 1: Xóa dữ liệu không còn cần thiết
Đây là giải pháp ít tốn chi phí nhất nhưng phải thực hiện cẩn thận.
Có thể xem xét xóa:
- File tạm.
- File cài đặt cũ.
- ISO cũ.
- Dữ liệu đã hết thời hạn lưu trữ.
- File trùng.
- Backup quá cũ.
- Recycle Bin.
- Snapshot không còn cần thiết.
- Dữ liệu cá nhân không thuộc phạm vi lưu trữ doanh nghiệp.
Tuy nhiên, không nên để nhân viên tự ý xóa hàng loạt dữ liệu chỉ để giải phóng dung lượng.
Trước khi xóa cần xác định:
- Dữ liệu có còn được sử dụng không?
- Có yêu cầu lưu trữ về kế toán, pháp lý hoặc vận hành không?
- Dữ liệu đã được backup sang nơi khác chưa?
- Có thể archive thay vì xóa hoàn toàn không?
Khi nào nên chọn phương án xóa dữ liệu?
Phù hợp khi NAS chứa nhiều dữ liệu không cần thiết và tốc độ tăng dung lượng thực tế vẫn thấp.
Ví dụ:
NAS 8 TB đang sử dụng 7 TB nhưng sau khi kiểm tra phát hiện 2 TB là backup cũ và file tạm.
Trong trường hợp này, chưa nhất thiết phải đầu tư thêm thiết bị.
Phương án 2: Thay ổ cứng dung lượng lớn hơn
Nếu NAS vẫn còn phù hợp về hiệu năng nhưng các ổ cứng hiện tại có dung lượng nhỏ, doanh nghiệp có thể nâng cấp từng ổ sang dung lượng lớn hơn.
Ví dụ hệ thống NAS có 4 ổ:
4 × 4 TB
Sau vài năm có thể nâng cấp thành:
4 × 8 TB hoặc 4 × 12 TB
Tuy nhiên việc nâng cấp không đơn giản chỉ là tháo ổ cũ và gắn ổ mới.
Cần kiểm tra:
- NAS hỗ trợ tối đa ổ bao nhiêu TB?
- Loại RAID đang sử dụng.
- Có hỗ trợ thay từng ổ và rebuild hay không?
- File system đang sử dụng.
- Dung lượng Volume có thể mở rộng hay không?
- Tình trạng các ổ cứng còn lại.
- Phiên bản hệ điều hành NAS.
- Dữ liệu đã được backup trước khi thao tác hay chưa.
Không nên thay nhiều ổ RAID cùng lúc
Đây là lỗi khá nguy hiểm.
Trong nhiều cấu hình RAID, ổ cứng cần được thay từng ổ, sau đó chờ hệ thống rebuild hoàn tất rồi mới tiếp tục thay ổ kế tiếp.
Nếu tháo nhiều ổ cùng lúc vượt quá khả năng chịu lỗi của RAID, toàn bộ Volume có thể bị mất.
Thời gian rebuild cũng là một rủi ro
Ổ càng lớn thì quá trình rebuild càng có thể kéo dài.
Trong thời gian đó:
- Hệ thống phải đọc lượng dữ liệu rất lớn.
- Hiệu năng NAS có thể giảm.
- Các ổ còn lại chịu tải cao hơn.
- Nếu một ổ khác bị lỗi trong thời gian rebuild, rủi ro mất dữ liệu tăng lên.
Do đó, trước khi nâng cấp ổ cứng, cần kiểm tra sức khỏe toàn bộ Storage Pool.
Phương án 3: Gắn thêm ổ cứng nếu NAS còn khay trống
Đây thường là phương án thuận tiện nếu NAS được mua với khả năng mở rộng từ đầu.
Ví dụ NAS 8-bay hiện chỉ sử dụng:
4 ổ cứng
Doanh nghiệp có thể bổ sung thêm ổ vào các bay còn trống và mở rộng Storage Pool tùy theo RAID đang sử dụng.
Ưu điểm:
- Không phải thay các ổ hiện tại.
- Tận dụng NAS đang sử dụng.
- Có thể tăng dung lượng đáng kể.
- Chi phí thường hợp lý hơn thay toàn bộ hệ thống.
Tuy nhiên vẫn phải kiểm tra cấu hình RAID và khả năng mở rộng Storage Pool trước khi thực hiện.
Phương án 4: Sử dụng Expansion Unit
Một số dòng NAS dành cho doanh nghiệp hỗ trợ kết nối thêm thiết bị mở rộng ổ cứng.
Ví dụ NAS chính đã hết toàn bộ khay ổ nhưng vẫn hoạt động tốt.
Thay vì đổi NAS ngay, doanh nghiệp có thể sử dụng Expansion Unit để bổ sung thêm các HDD bay.
Phương án này phù hợp khi:
- NAS hiện tại còn đủ mạnh.
- Doanh nghiệp cần thêm dung lượng lớn.
- Hệ thống hỗ trợ Expansion Unit.
- Muốn duy trì kiến trúc lưu trữ hiện tại.
Tuy nhiên cần tính toán chi phí vì trong một số trường hợp, đầu tư một NAS mới sẽ hợp lý hơn về lâu dài.
Phương án 5: Nâng cấp sang NAS lớn hơn
Nếu hệ thống đã sử dụng nhiều năm và thường xuyên thiếu dung lượng, việc tiếp tục thay ổ có thể chỉ giải quyết vấn đề trong thời gian ngắn.
Ví dụ:
NAS hiện tại chỉ có 2 hoặc 4 bay nhưng dữ liệu doanh nghiệp tăng nhanh mỗi năm.
Khi đó có thể cân nhắc chuyển sang:
- NAS 6-bay.
- NAS 8-bay.
- NAS 12-bay.
- Rackmount NAS.
- Storage chuyên dụng.
Đây cũng là thời điểm nên xem xét lại toàn bộ kiến trúc lưu trữ:
User → Network → NAS → Local Backup → Offsite/Cloud Backup
Thay vì xem NAS đơn thuần là một ổ đĩa mạng.
Nên xóa dữ liệu, thay ổ hay mở rộng NAS?
Có thể tham khảo nguyên tắc sau:
Nên xóa hoặc archive dữ liệu khi
- Có nhiều dữ liệu cũ không còn sử dụng.
- Snapshot hoặc backup giữ quá lâu.
- Có nhiều file trùng.
- Recycle Bin chưa được dọn định kỳ.
- Dữ liệu tăng trưởng thực tế không cao.
Nên thay ổ dung lượng lớn hơn khi
- NAS vẫn còn tốt.
- Số lượng bay đã sử dụng hết.
- HDD hiện tại có dung lượng thấp.
- NAS hỗ trợ HDD dung lượng lớn hơn.
- Nhu cầu tăng dung lượng ở mức vừa phải.
Nên bổ sung ổ khi
- NAS còn bay trống.
- RAID hỗ trợ mở rộng.
- Hiệu năng NAS hiện tại vẫn đáp ứng tốt.
Nên nâng cấp NAS khi
- NAS đã cũ.
- Số lượng bay quá ít.
- CPU/RAM không còn đáp ứng.
- Nhu cầu dữ liệu tăng nhanh.
- Số người sử dụng tăng.
- Cần thêm Snapshot, Backup, Virtual Machine hoặc ứng dụng.
- Hệ thống hiện tại không còn khả năng mở rộng lâu dài.
Một sai lầm phổ biến: NAS không phải là Backup
Doanh nghiệp đôi khi cho rằng dữ liệu nằm trên NAS và sử dụng RAID thì đã an toàn.
Điều này không hoàn toàn đúng.
RAID chủ yếu giúp hệ thống tiếp tục hoạt động khi một hoặc một số ổ cứng gặp sự cố, tùy cấu hình.
RAID không bảo vệ doanh nghiệp trước tất cả các tình huống như:
- Người dùng xóa nhầm file.
- Ransomware mã hóa dữ liệu.
- NAS bị lỗi phần cứng nghiêm trọng.
- Hệ thống file bị lỗi.
- Thiết bị bị mất hoặc hư hỏng.
- Cháy, ngập nước hoặc sự cố vật lý.
- Tài khoản quản trị bị xâm nhập.
Do đó, trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào trên Storage Pool hoặc RAID, SMNET luôn khuyến nghị phải có một bản backup độc lập của dữ liệu quan trọng.
Nên duy trì bao nhiêu dung lượng trống?
Thay vì đợi NAS gần 100% mới nâng cấp, doanh nghiệp nên theo dõi dung lượng thường xuyên và chủ động lập kế hoạch.
Ví dụ nếu NAS đã sử dụng 80–85% và dữ liệu tiếp tục tăng đều hàng tháng, đây là thời điểm hợp lý để bắt đầu đánh giá phương án mở rộng.
Một bài toán đơn giản cần trả lời là:
Dung lượng hiện tại còn sử dụng được bao lâu?
Ví dụ NAS còn trống 2 TB nhưng mỗi tháng doanh nghiệp tăng thêm 300 GB dữ liệu.
Nếu không thay đổi chính sách lưu trữ, chỉ sau vài tháng hệ thống lại đầy.
Do đó, khi nâng cấp NAS không nên chỉ tính nhu cầu hiện tại mà nên dự kiến dung lượng cho 2–3 năm tiếp theo.
SMNET hỗ trợ kiểm tra và nâng cấp hệ thống NAS doanh nghiệp
SMNET cung cấp dịch vụ triển khai, quản trị và nâng cấp hệ thống lưu trữ NAS cho doanh nghiệp.
Các hạng mục có thể bao gồm:
- Kiểm tra dung lượng NAS.
- Phân tích dữ liệu đang chiếm Storage.
- Kiểm tra tình trạng HDD.
- Kiểm tra RAID và Storage Pool.
- Kiểm tra Snapshot.
- Dọn dẹp dữ liệu không cần thiết.
- Thay ổ cứng dung lượng lớn hơn.
- Mở rộng Storage Pool.
- Nâng cấp NAS.
- Di chuyển dữ liệu sang NAS mới.
- Thiết lập phân quyền dữ liệu.
- Xây dựng hệ thống Backup.
- Backup NAS lên Cloud hoặc thiết bị thứ hai.
- Thiết lập cảnh báo dung lượng và lỗi ổ cứng.
SMNET triển khai các giải pháp NAS và lưu trữ phù hợp cho văn phòng, doanh nghiệp và hệ thống nhiều người dùng.
Kết luận
Khi NAS bị đầy, xóa dữ liệu chưa chắc là giải pháp tốt nhất và mua ổ cứng mới cũng chưa chắc là phương án đúng.
Cách xử lý hợp lý là:
Kiểm tra dữ liệu → Đánh giá Storage → Kiểm tra RAID → Xác định tốc độ tăng trưởng → Chọn phương án mở rộng.
Một hệ thống NAS được thiết kế tốt cần đáp ứng không chỉ nhu cầu lưu trữ hôm nay mà còn phải có khả năng mở rộng cho những năm tiếp theo.
Nếu NAS của doanh nghiệp đang thường xuyên báo đầy dung lượng, SMNET có thể hỗ trợ kiểm tra hiện trạng và đề xuất phương án nâng cấp phù hợp trước khi vấn đề ảnh hưởng đến hoạt động và backup dữ liệu.
SMNET – Đối tác công nghệ của doanh nghiệp
Website: smnet.vn
Hotline: 028 7301 6068
Email: hello@smnet.vn
