Cách phân biệt Internet chậm hay mạng LAN nội bộ chậm

Cách phân biệt Internet chậm hay mạng LAN nội bộ chậm chuẩn xác nhất

“Mạng chậm quá!” là phàn nàn phổ biến nhất trong mọi văn phòng. Tuy nhiên, khi một trang web xoay vòng vòng không tải được, phản ứng đầu tiên của hầu hết người dùng là đổ lỗi cho nhà mạng (ISP). Thực tế, hệ thống mạng được chia làm hai phần tách biệt: Mạng nội bộ (LAN) và Đường truyền Internet (WAN).

Việc xác định sai nguyên nhân sẽ khiến bạn mất thời gian khởi động lại Modem vô ích, gọi điện phàn nàn nhà mạng trong khi vấn đề thực sự lại nằm ở chiếc Switch hoặc cáp mạng dưới gầm bàn. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách phân biệt rõ ràng và các bước kiểm tra chính xác nhất.

1. Hiểu đúng bản chất của Mạng LAN và Internet

Để bắt đúng bệnh, bạn cần phân định ranh giới giữa hai môi trường mạng này:

• Mạng LAN (Local Area Network): Là mạng kết nối các thiết bị trong cùng một văn phòng lại với nhau (Máy tính, điện thoại, máy in, máy chủ Server nội bộ, ổ cứng NAS). Giao thông trong mạng LAN hoạt động độc lập và không tốn dung lượng Internet.
• Internet (WAN – Wide Area Network): Là đường truyền kết nối từ Router/Modem của văn phòng bạn đi ra thế giới bên ngoài (Google, Facebook, Microsoft 365) thông qua hạ tầng của nhà mạng (VNPT, Viettel, FPT).

2. Dấu hiệu nhận biết Mạng LAN nội bộ đang bị chậm

Khi mạng LAN gặp vấn đề (do Switch quá tải, cáp đứt ngầm, Wi-Fi nhiễu sóng), toàn bộ giao tiếp từ máy tính của bạn đến phần còn lại của văn phòng sẽ bị trì trệ.

• Truy cập máy chủ nội bộ chậm: Việc mở một file Excel lưu trên ổ cứng mạng (NAS) hoặc tải dữ liệu từ phần mềm kế toán, ERP nội bộ mất rất nhiều thời gian.
• Chia sẻ file cục bộ ì ạch: Copy một thư mục dung lượng lớn sang máy tính của đồng nghiệp ngồi cạnh bên nhưng tốc độ chỉ đạt vài MB/s thay vì hàng trăm MB/s.
• In ấn mạng bị delay: Nhấn lệnh in từ máy tính nhưng 5 – 10 phút sau máy in mạng mới bắt đầu hoạt động.
• Hình ảnh camera nội bộ bị giật, lag: Khi mở phần mềm xem camera giám sát trên máy tính (kết nối cùng mạng), hình ảnh bị vỡ hoặc thời gian thực bị trễ tính bằng giây.

3. Dấu hiệu nhận biết đường truyền Internet chậm

Nếu mạng LAN của bạn hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng vấn đề nằm ở đường cáp quang của nhà mạng hoặc bộ định tuyến biên (Gateway), bạn sẽ gặp các hiện tượng sau:

• Giao tiếp nội bộ mượt mà, nhưng lướt web chậm: In ấn mạng, copy file nội bộ vẫn cực kỳ nhanh, nhưng tải một video YouTube, gửi email có đính kèm file hoặc truy cập ứng dụng đám mây (SaaS) lại liên tục bị ngắt kết nối.
• Kết quả Speedtest thấp bất thường: Khi kiểm tra trên các trang đo tốc độ, con số tải xuống (Download) và tải lên (Upload) thấp hơn rất nhiều so với hợp đồng đã ký với nhà mạng.
• Mất kết nối với các chi nhánh khác: Nếu công ty sử dụng VPN để nối các văn phòng, đường truyền Internet chậm sẽ khiến các kết nối VPN bị rớt liên tục.

4. Các bước kiểm tra kỹ thuật (Lệnh Ping)

Phương pháp chính xác nhất mà các chuyên gia IT sử dụng để phân biệt là dùng lệnh Ping trên hệ điều hành Windows.

Bước chuẩn bị: Mở Command Prompt (Nhấn phím Windows, gõ cmd và nhấn Enter). Xác định địa chỉ IP của Router (Default Gateway) bằng cách gõ lệnh ipconfig. Tìm dòng Default Gateway (thường là 192.168.1.1 hoặc tương tự).

Bảng hướng dẫn kiểm tra và đọc kết quả Ping:

5. Nguyên nhân phổ biến và hướng xử lý

Đối với lỗi do mạng LAN nội bộ:

• Nguyên nhân: Thiết bị phát Wi-Fi (Access Point) bị quá tải số lượng kết nối; dây mạng bị gập gãy, chuột cắn làm suy hao tín hiệu; Loop mạng (cắm nhầm hai đầu dây cáp vào cùng một Switch); hoặc có máy tính đang nhiễm mã độc phát tán lượng lớn gói tin rác (Broadcast Storm).
• Xử lý: Khởi động lại các thiết bị Switch/Access Point. Kiểm tra vật lý hệ thống cáp mạng. Rà quét virus trên các máy tính nội bộ.

Đối với lỗi do đường truyền Internet:

• Nguyên nhân: Đường truyền cáp quang biển quốc tế gặp sự cố; công ty đang bị cạn kiệt băng thông do ai đó đang tải file dung lượng lớn (update game, download phim); hoặc thiết bị Tường lửa (Firewall) đang bị tràn phiên kết nối (Session Exhaustion).
• Xử lý: Truy cập vào Firewall/Router để kiểm tra biểu đồ băng thông (Bandwidth Monitor) xem có IP nào đang chiếm dụng tài nguyên không. Nếu biểu đồ băng thông trống nhưng mạng vẫn chậm, hãy liên hệ ngay tổng đài của nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP).

Quản trị hệ thống mạng chủ động cùng SMNET

Thay vì để nhân viên phàn nàn và công việc kinh doanh bị đình trệ vì sự cố mạng “không biết do đâu”, doanh nghiệp nên thiết lập một hệ thống giám sát chủ động.

Dịch vụ IT Support và Quản trị hạ tầng mạng của SMNET ứng dụng các công cụ Monitoring tiên tiến, theo dõi 24/7 toàn bộ luồng dữ liệu nội bộ (LAN) và lưu lượng Internet (WAN). Khi xảy ra hiện tượng nút thắt cổ chai (bottleneck) hoặc suy hao tín hiệu cáp quang, hệ thống sẽ cảnh báo cho đội ngũ kỹ sư SMNET xử lý ngay lập tức, đảm bảo trải nghiệm kết nối luôn ở mức tối ưu.

• Công ty TNHH SMNET
• Địa chỉ: Phòng G.01, Tòa nhà The Vital Building, 16 Đặng Tất, Phường Tân Định, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
• Điện thoại: 028 7301 6068
• Email: hello@smnet.vn
• Website: https://smnet.vn